Khi nhắc đến những pha bóng bùng nổ, người ta nghĩ ngay đến đôi chân của các winger — nơi cảm xúc và chiến thuật gặp nhau. Vì thế, việc hiểu rõ vai trò của Winger giúp người xem cảm nhận trận đấu sâu sắc hơn và giúp những ai chơi bóng đá có thêm góc nhìn chiến thuật thực tế.
Khái niệm Winger và vì sao vị trí này ngày càng được chú ý
Cầu thủ chạy cánh (Winger) là những người hoạt động chủ yếu ở hành lang biên, thường thuộc sơ đồ 4-3-3, 4-2-3-1 hoặc các biến thể pressing hiện đại.
Dù xuất phát từ cánh, vai trò của họ không bị giới hạn ở đường biên mà còn mở rộng vào half-space – khu vực giữa biên và trung lộ. Đây là lý do khiến winger trở thành một phần quan trọng trong việc kéo giãn đội hình đối thủ, tạo khoảng trống cho tiền đạo và tuyến tiền vệ.
Sự phát triển của bóng đá tốc độ buộc các đội phải sở hữu những cầu thủ có khả năng tăng tốc, xử lý bóng tinh tế, sút tốt và biết đọc thế trận.
Winger ngày nay vừa là người tạo cơ hội, vừa trực tiếp ghi bàn, đặc biệt khi mô hình “inverted winger” (chạy cánh nghịch chân) lên ngôi. Những Mohamed Salah, Arjen Robben hay Vinícius Jr. là minh chứng sống động cho sự tiến hóa đó.
Tốc độ và khả năng qua người
Một trong những điểm mạnh khiến cầu thủ chạy cánh trở thành mối đe dọa thường xuyên chính là tốc độ bứt phá. Khi khoảng trống xuất hiện, họ có thể chuyển trạng thái nhanh chóng, từ phòng ngự sang tấn công chỉ trong vài giây.
Những cú ngoặt bóng, động tác giả hay khả năng đổi hướng khiến hậu vệ đối phương phải luôn đặt trong tình trạng báo động.
Tốc độ không chỉ để vượt qua đối thủ mà còn giúp winger tạo ra lợi thế trong các pha pressing ngược.
Nhiều đội bóng sử dụng winger như một tuyến phòng ngự đầu tiên, gây áp lực trực tiếp lên hậu vệ đối thủ nhằm buộc họ mắc sai lầm. Điều này khiến vai trò của Winger trong hệ thống pressing trở nên không thể thiếu.
Khả năng tạo cơ hội
Trong suốt lịch sử bóng đá, biên luôn là không gian giúp tạo ra những đường bóng bất ngờ, và winger chính là người khai thác điều đó tốt nhất. Họ là người đưa ra quyết định cuối cùng ở biên: tạt bóng, chuyền ngược lại cho tuyến hai hay cắt vào trung lộ để dứt điểm.
Ở bóng đá hiện đại, một Winger giỏi không chỉ dựa vào tạt bóng truyền thống mà còn biết xử lý những tình huống hẹp, chuyền chìm và đưa bóng vào khu vực nguy hiểm.
Sự đa dạng trong cách tạo cơ hội giúp họ trở thành mảnh ghép chiến thuật quan trọng, nhất là khi đối thủ phòng ngự số đông ở trung lộ. Winger có thể xoay chuyển nhịp độ trận đấu, mở đường cho các pha phối hợp nhanh và tạo điều kiện cho tiền đạo khai thác không gian.
Kỹ năng ghi bàn
Với xu hướng dùng inverted winger, khả năng ghi bàn của các cầu thủ chạy cánh được đẩy lên một tầm cao mới.
Họ có thể cắt vào trong và tung cú dứt điểm vòng cung, giống như những pha bóng kinh điển của Robben, hay băng xuống cột hai để đón đường trả ngược như Salah và Rashford.
Điểm đáng chú ý là họ thường là người đứng ở vị trí không bị quá chú ý trong vòng cấm — nơi hậu vệ tập trung vào tiền đạo cắm — giúp họ dễ dàng có khoảng trống để dứt điểm.
Điều này khiến các đội bóng phải đầu tư bài bản hơn cho vị trí này, bởi một Winger biết ghi bàn chính là nguồn bàn thắng quan trọng không kém tiền đạo.
Đóng góp vào phòng ngự
Nhiều người nghĩ winger chỉ biết tấn công, nhưng trong bóng đá hiện đại, họ tham gia phòng ngự rất tích cực. Họ pressing từ biên, lùi về hỗ trợ hậu vệ cánh và bịt những lỗ hổng khi đội hình bị kéo lệch.
Những cầu thủ như Bernardo Silva, Bukayo Saka hay Leroy Sané không chỉ chạy tốc độ trong tấn công mà còn theo kèm đối thủ rất quyết liệt, cho thấy vai trò phòng ngự của winger không hề mờ nhạt.
Giới chuyên môn xem sự chịu khó phòng ngự là một trong những yếu tố đánh giá tầm quan trọng của Winger. Thiếu điều này, đội hình dễ bị khai thác ở biên khi đối thủ triển khai phản công.
Tầm ảnh hưởng chiến thuật
Một đội bóng có Winger chất lượng sẽ dễ dàng linh hoạt giữa nhiều chiến thuật: đánh biên tốc độ, triển khai trung lộ nhờ các pha kéo người, hoặc pressing tầm cao. Huấn luyện viên thường dùng Winger như người mở khóa thế trận, đặc biệt khi đối thủ phòng ngự sâu.
Khi chuyển sơ đồ trong trận, chỉ cần điều chỉnh vị trí của Winger là toàn bộ cấu trúc tấn công có thể thay đổi. Điều này thể hiện mức độ ảnh hưởng sâu sắc của vị trí này trong chiến lược thi đấu.
Xem thêm: Tiền Vệ Kiến Tạo (Playmaker) Là Gì?
Kết bài
Khi nhìn lại những khoảnh khắc quyết định của trận đấu, ta dễ nhận ra dấu ấn quan trọng của các cầu thủ chạy cánh — từ đường tạt chuẩn xác đến pha đột phá mở ra cả một mảng không gian trống.
Họ là người tạo nhịp độ, là tia sáng có thể xoay chuyển tình thế bất kỳ lúc nào. Một đội bóng có winger chơi hay luôn mang đến cảm giác sắc bén và đầy sức sống. Và nếu bạn muốn hiểu sâu hơn chiến thuật hiện đại, việc đầu tiên hãy học cách “đọc” những gì một winger đang làm.
